Инфекциялық аурулардың алдын алу

9. Жіті ішек инфекцияларымен  сырқаттанушылықтың бақылау деңгейлері  артқан кезде пәтерлік ошақтарды тексерудің қажеттілігін эпидемиологиялық жағдайды, алдын ала жасалынған талдау материалдарын ескере отырып, тиісті аумақтың бас мемлекеттік санитарлық дәрігері айқындайды.

10. Ошақтарды эпидемиологиялық  тексеру кезінде зертханалық  тексеру үшін тамақ өнімдерінің, судың, жуындылардың сынамаларын жинау жүргізіледі.   

4. Жіті  ішек инфекцияларымен ауыратын

науқастарды емдеуге жатқызуға қойылатын

санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

11. Жіті ішек инфекцияларымен  ауыратын науқастарды емдеуге жатқызу клиникалық және эпидемиологиялық айғақтары бойынша жүргізіледі.

12. Жіті ішек инфекцияларымен  ауыратын науқастарды емдеуге  жатқызудың клиникалық айғақтары:

1) екі айлыққа  дейінгі балалардағы аурудың  барлық түрлері; 

2) баланың жасына  қарамастан қатты сусыздандыратын  ауру түрлері;

3) қосымша патологиялы  созылмалы аурудың түрлері;

4) әртүрлі деңгейдегі қатты сусыздандыратын созылмалы іш өту;   

5) дизентерияның  созылмалы түрлері (асқынған жағдайда).

13. Жіті ішек инфекциясымен  ауыратын науқастарды емдеуге  жатқызудың эпидемиологиялық айғақтары:

1) науқастың тұрғылықты  жері бойынша қажетті эпидемияға  қарсы режимді сақтау мүмкіндігі  болмағанда (әлеуметтік жағдайы төмен отбасылар, жатақхана, казармалар,  коммуналдық пәтерлер);

2) медициналық ұйымдардағы, мектеп-интернаттардағы, балалар үйлеріндегі, нәрестелер үйлеріндегі, санаторийлердегі, қарттар мен мүгедектерге арналған интернат-үйлеріндегі, жазғы сауықтыру мекемелеріндегі, демалыс үйлеріндегі ауру жағдайлары.

14. Дизентерия және басқа да жіті диареялық инфекциялардан жазылған реконвалесценттерді ауруханадан шығару толық клиникалық сауыққаннан кейін жүргізіледі.

 

 Дизентерия және басқа жіті диареялық инфекциялардан жазылған реконвалесценттерді бір реттік  бактериологиялық тексеру амбулаториялық жағдайда емханадан шыққанынан кейін күнтізбелік жеті күн ішінде, бірақ антибиотик терапиясын аяқтағаннан кейін 2 күннен соң жүргізіледі.

 

 

5. Жіті  ішек инфекцияларымен ауырып  жазылған адамдарды

диспансерлеуге  қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

15. Жіті дизентериядан  сауыққаннан кейін диспансерлік  бақылауға мыналар жатады:

1) қоғамдық тамақтану, азық-түлік саудасы, тамақ өнеркәсібі объектілерінің қызметкерлері;

2) балалар үйлерінің, нәрестелер үйлерінің, мектеп-интернаттардың балалары;

3) психикалық-неврологиялық  диспансерлердің, балалар үйлерінің, нәрестелер үйлерінің, қарттар мен мүгедектерге арналған интернат-үйлерінің қызметкерлері.

16. Диспансерлік  бақылау бір айдың ішінде жүргізіледі, оның соңында  бір реттік бактериологиялық тексеру жүргізу міндетті.

17. Дәрігерге бару жиілігі клиникалық айғағы бойынша айқындалады.

18. Диспансерлік  бақылауды тұрғылықты жері бойынша  учаскелік дәрігер (немесе отбасы дәрігері) немесе инфекциялық аурулар кабинетінің дәрігері жүзеге асырады.

19. Ауру қайталанған  жағдайда немесе зертханалық  тексерудің қорытындысы оң болғанда, ауырып жазылған адамның барлық  санаты  қайта емдеуден өтеді. Емдеу аяқталғаннан кейін осы адамдар үш ай бойы, ай сайын зертханалық тексеруден өтеді. Бактерия тасымалдаушылықпен ауыратын адамдар  үш айдан астам жалғастырады, дизентерияның созылмалы түрімен ауыратын науқастар ретінде емделеді.

20. Декреттелген  контингенттің ішінен адамдарға  мамандығы бойынша жұмысқа рұқсат  етуді сауыққаны туралы анықтаманы  ұсынған сәттен бастап жұмыс беруші жүргізеді.  Сауыққаны туралы анықтаманы клиникалық және бактериологиялық тексеру нәтижелерімен расталып, толық сауыққаннан кейін  ғана емдеуші дәрігер береді.

21. Дизентерияның  созылмалы түрімен ауыратын адамдар  бір жыл бойы диспансерлік  бақылауда тұрады. Бұл адамдарға  бактериологиялық тексеруді және дәрігерлік қарауды дәрігер-инфекционист ай сайын жүргізеді.

6. Сальмонеллездің алдын алу бойынша

 

 санитариялық-эпидемияға қарсы (профилактикалық)

іс-шараларды ұйымдастыруға және жүргізуге қойылатын

санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

22. Халықтың мына  санаты сальмонеллезге  міндетті бактериологиялық тексерілуге жатады:

1) стационарға келіп  түсетін екі жасқа дейінгі  балалар;

2) стационарға емдеуге  жатқызылған науқас баланы күтетін  ересектер;

3) емдеуге жатқызылған  кезде немесе  емдеуге жатқызғанға дейін оның алдында үш апта бойына ішек функциясының бұзылуы болған босанатын әйелдер, босанған әйелдер;

4) диагнозына қарамастан, стационарда болу кезінде ішек  функциясының бұзылуы пайда болған  барлық науқастар;

5) сальмонеллездің  ошағында инфекцияның көзі болып есептелетін декреттелген контингенттің ішінен тексерілуі қажет адамдар.

23. Декреттелген  контингентке жататын адамдар  немесе екі жасқа дейінгі балалар  науқастанған жағдайда, сальмонеллез  ошақтарына міндетті түрде эпидемиологиялық  тексеру жүргізіледі.

24. Сальмонеллезбен  ауыратын науқастарды емге жатқызу  клиникалық және эпидемиологиялық көрсеткіштері бойынша жүргізіледі.

25. Реконвалесценттерді  ауруханадан шығару клиникалық  толық емделгеннен және нәжістің бір реттік теріс бактериологиялық зерттеуінен кейін жүргізіледі. Зерттеуді емдеу аяқталғаннан кейін үш күннен ерте жүргізбейді.

26. Диспансерлік  бақылауға ауырып жазылғаннан  кейін тек декреттелген контингент  қана алынады.

27. Сальмонеллезбен  ауырып жазылған адамдарды диспансерлік  бақылауды тұрғылықты жері бойынша  инфекциялық аурулар кабинетінің  дәрігері немесе учаскелік (отбасылық) дәрігер жүзеге асырады.

Декреттелген контингенттің ішінен адамдарға мамандығы бойынша жұмысқа рұқсат етуді сауыққаны туралы анықтаманы ұсынған сәттен бастап жұмыс беруші жүргізеді. 

28. Декреттелген  контингенттің ішінен реконвалесценттерге  мамандығы бойынша жұмысқа рұқсат  етуді сауыққаны туралы анықтаманы  ұсынған сәттен бастап жұмыс беруші жүргізеді. 

Емдеу аяқталғаннан кейін сальмонелла бөлуді жалғастыратын реконвалесценттерді, сондай-ақ декреттелген контингенттердің ішінен анықталған бактерия тасымалдаушыларды мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау органдары  негізгі жұмысынан күнтізбелік он бес күнге шеттетеді. Жұмыс беруші оларды эпидемиологиялық қауіп туғызбайтын басқа жұмысқа ауыстырады.

Осы кезеңде нәжісті үш рет тексеру жүргізіледі. Оң нәтиже қайталанған жағдайда, жұмыстан шеттетудің және тексерудің осы тәртібі тағы да он бес күн ішінде қайталанады.

Бактерия тасымалдаушылық үш айдан астам уақыт бойы анықталса, бұл адамдар сальмонелланың созылмалы бактерия тасымалдаушысы ретінде мамандығы бойынша жұмысынан кемінде он екі ай мерзімге шеттетіледі.

Осы мерзім аяқталған соң,  нәжіс пен өтке арасы бір-екі күннен үш реттік тексеру жүргізіледі. Теріс нәтижелер алынған кезде бұл адамдар негізгі жұмысына жіберіледі. Бір рет оң нәтиже алынған кезде бұл адамдар созылмалы бактерия тасымалдаушысы ретінде қарастырылады, мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау органдары оларды эпидемиологиялық қауіп туғызуы мүмкін жұмыстарынан шеттетеді.

29. Емдеу аяқталған  соң сальмонелла бөлуді жалғастыратын балаларды емдеуші дәрігер он бес күн бойына мектепке дейінгі  тәрбиелеу ұйымына барудан шеттетіледі, осы кезеңде нәжіске арасы бір-екі күн аралығымен  үш реттік тексеру жүргізіледі. Оң нәтиже қайталанған жағдайда, шеттетудің және тексерудің осы тәртібі тағы да он бес күн ішінде қайталанады.

 

 

7. Іш сүзегі мен қылаудың алдын алу бойынша

 

 санитариялық-эпидемияға қарсы (профилактикалық)

 

 іс-шараларды ұйымдастыруға және жүргізуге қойылатын

санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

30. Халықтың іш  сүзегі және қылау ауруларымен сырқаттанушылығын мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау мынадай санитариялық-эпидемияға қарсы (профилактикалық) іс-шараларды қамтиды:

1) елді мекендердің, әсіресе халықтың тифопаратифоздық инфекциялармен сырқаттанушылығы бойынша қолайсыз елді мекендердің санитариялық жағдайы туралы ақпаратты талдау;

2) халық арасында  тәуекел топтарды айқындау және мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалауды жүзеге асыру;

3) науқастардан және бактерия тасымалдаушылардан бөлінетін өсінділердің фаготиптерін айқындау;

4) бактерия тасымалдаушыларды,  әсіресе тамақ кәсіпорындарының қызметкерлері мен басқа да  декреттелген контингенттер арасын айқындау мен санациялау мақсатында іш сүзегімен және қылаумен ауырып жазылған адамдарды есепке алу және диспансерлік бақылау;

5) профилактикалық  және эпидемияға қарсы іс-шараларды жоспарлау.

31. Сүзек, қылау инфекцияларының  профилактикалық іс-шаралары қоздырғыштардың  су, тамақ арқылы берілуін ескертетін  санитариялық-гигиеналық іс-шараларды өткізуге бағытталады. Мына объектілердің санитариялық-техникалық жағдайына:

1) сумен жабдықтау  жүйелеріне, орталықтандырылған, орталықтандырылмаған  сумен жабдықтау көздеріне, басты су шығару құрылыстарына, су көздерін санитариялық қорғау аймақтарына;

2) тамақ өнімдерін шығару өнеркәсіптеріне, азық-түлік саудасына, қоғамдық тамақтануға;

3) кәріз жүйелеріне мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау жүргізіледі.

32. Дәрігерлік қараудан соң декреттелген контингенттің ішіндегі адамдар жұмысқа қабылданар алдында қан сарысуын тікелей гемагглютинация әсеріне қою жолымен серологиялық тексеруге және бір реттік бактериялогиялық зерттеуге жатқызылды. Бұл адамдар серологиялық және бактериялогиялық тексерудің қорытындысы теріс болып, басқа қарсы айғақтар болмаса жұмысқа жіберіледі.

Тіке гемагглютинацияның әсері оң нәтиже берген жағдайда 1-2 күн сайын дәретін бес рет бактериологиялық тексеру қосымша жүргізіледі. Бұл тексерудің нәтижесі теріс болған жағдайда өтке бір реттік бактериялық зерттеу жүргізіледі. Дәреті мен өтін  бактериялогиялық тексерудің нәтижесі теріс болған адамдар жұмысқа жіберіледі.

Бактериологиялық және серологиялық  зерттеудің нәтижесі оң болған адамдар бактериятасымалдаушы ретінде қарастырылады. Оларға емдеу жүргізу, есепке алу жүргізіледі,  медициналық бақылау орнатылады. Осындай жағдайда, мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау органдары  бұл адамдарды эпидемиялық қауіп төндіруі мүмкін жұмыстан шеттетеді.

33. Тамақтандыру, сумен  қамтамасыз ету саласының және басқа да декреттелген контингенттің қызметкерлері осы инфекциялар бойынша эпидемиялық сау болған кезде іш сүзегі мен қылаудың қоздырғышын тасымалдаушылыққа жоспарлы профилактикалық зертханалық зерттеулерден өтпейді.

34. «Қарсы профилактикалық  егу жүргізілетін аурулардың  тізбесін, оларды жүргізу ережесін  және халықтың жоспарлы егілуге жатқызылатын топтарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2009 жылғы            30 желтоқсандағы № 2295 қаулысына сәйкес кәріз және тазалау құрылыстарының жұмыскерлері іш сүзегіне қарсы вакцинациялауға жатады.

35. Іш сүзегі немесе  қылау ошақтарында мынадай эпидемияға  қарсы іс-шаралар жүргізіледі:

1) барлық науқастарды  сұрау, тексеру, қызуын өлшеу, зертханалық тексеру  арқылы анықтау;

2) іш сүзегімен  және қылаумен ауыратын барлық науқастарды уақтылы оқшаулау;

3) іш сүзегімен  немесе қылаумен бұрын ауырған  адамдарды, жұқтыру қаупі туындаған  адамдарды, декреттелген контингентті (күдікті тағамдар мен суды  қолданған; науқастармен араласқан)  анықтау және зертханалық тексеру жүргізу;

4) декреттелген топтың  шінде бір рет ауырған  адамдардың ошағына нәжісін  бір рет бактериялогиялық тексеру және қанның құрамындағы сарысуын тіке гемагглютинация әсеріне  тексеру жүргізіледі. Тіке гемагглютинация әсеріне нәтижесі оң болған адамдардың зәрі мен нәжісін бес рет  бактериологиялық тексеру жүргізіледі;   

 
5) топтық ауру пайда болған  жағдайда, инфекцияның көзі болуы мүмкін  адамдарға зертханалық тексеру жүргізіледі. Зертханалық тексеру кемінде 2 күн сайын үш рет нәжісі мен зәрін бактериологиялық тексеруді және бір рет қан сарысуын тіке гемагглютинация әсері әдісімен тексеруді қамтиды. Тіке гемагглютинация әсеріне нәтижесі оң болған  адамдар 2 күн сайын кемінде қосымша бес рет нәжісі мен зәрін  бактериялогиялық тексеруге тапсырады, ал тексерудің нәтижесі теріс болғанда бір рет өті тексеріледі;

6) іш сүзегімен  немесе қылаумен ауырған науқаспен  үйінде араласқан декреттелген  контингент ішіндегі адамдарды   науқасты ауруханаға жатқызып,  үйге соңғы дезинфекция өткізіп, оның нәжісін, зәрін бір реттік бактериологиялық тексеруге және тіке гемагглютинация әсеріне теріс нәтиже алғанға дейін мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау органдары уақытша жұмыстан шеттетеді;

7) жұқтыру қаупіне  ұшыраған адамдар зертханалық  тексерумен қатар медициналық қадағаланады және күнсайын дәрігерге қаралады әрі соңғы науқасты оңашалау сәтінен бастап,  іш сүзегі кезінде жиырма бір күн және қылау кезінде он төрт күн бойы дене қызуы өлшенеді;

8) іш сүзегімен  және қылаумен ауыратыны анықталған науқастар мен бактерия тасымалдаушылар тез арада оқшауланып,  емдеу мекемелеріне тексеруге және емдеуге жіберіледі.

36. Іш сүзегі мен  қылаудың ошақтарындағы жедел  профилактика  эпидемиологиялық жағдайға байланысты эпидемиологтың тағайындауымен жүргізіледі. Іш сүзегі ошақтарында ішсүзектік бактериофаг, қылау кезінде көпвалентті  сальмоноллездік бактериофаг беріледі. Бактериофагты бірінші рет беру  материалды бактериялогиялық тексеруге алғаннан кейін жүргізіледі.  Бактериофаг реконвалесценттерге де беріледі.

37. Іш сүзегі мен  қылау ошақтарында дезинфекциялық  іс-шаралар міндетті түрде жүргізіледі: