Белорусская литература

Агульная характарыстыка гістарычных падзей. Першая сусветная вайна нанесла Беларусі велізарныя матэрыяльныя і маральныя страты. Пульс нацыянальнага і духоўна-культурнага жыцця ў краі ледзь праслухоўваўся. З 1915 па 1918 год не чутно было голасу Я. Купалы: у гэты час ён не пісаў вершаў і мала друкаваўся. Toe самае можна сказаць і пра Я. Коласа, які, праўда, у гэты перыяд працаваў над паэмамі «Новая зямля» і «Сымон-музыка», але ў друку яго імя рэдка з’яўлялася. Да таго ж, саміх газет і часопісаў засталося вельмі мала, і тыя выходзілі ў свет нерэгулярна. На абшарах Беларусі бушавала вайна, працяглы час краіну дзяліў на часткі руска-нямецкі фронт. Не было яснасці ў галоўным пытанні, сфармуляваным у назве публіцыстычнага артыкула Ц. Гартнага, надрукаванага ўвосень 1917 года: «Як жа з Беларуссю?» Палітычныя шляхі да дзяржаўнай незалежнасці па-рознаму ўяўляліся беларускім пісьменнікам, але ў галоўным, у тым, што беларускі народ мае права на дзяржаўнасць, яны сыходзіліся. Гэты агульны клопат аб лёсе Беларусі выявіўся ў бурным ажыўленні творчай дзейнасці многіх з іх пасля рэвалюцыйных падзёй 1917 года.