Антимикробтық факторлар.Антимикробтық заттардың табиғаты мен шығуы

 Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі            С.Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық университеті

 

Сөж – №8  
Тақырыбы : Антимикробтық факторлар.Антимикробтық заттардың табиғаты мен шығуы

 

 

 

Астана 2015 жыл

Жоспары:

 

 

• Антибиотиктер туралы түсінік
• Антибиотиктер түрлері
• Антиобиотиктердің микроорганизмдерге тигізе-  тін  әсері

 

   Антибиотиктер

 

  Антибиотиктер (гр. autі — қарсы және гр. bіos — тіршілік) — микроорганизмдердің өсуін, көбеюін тежейтін немесе тоқтататын микробтар, өсімдік- тер мен жануарлар жасушасынан алынатын орга- никалық зат; микроорганизмдермен жоғары өсім- діктермен және жануарлармен микроорганизмдерді және ісік жасушаларының дамуын басатын және жоятын заттар. Антибиотиктер төменгі молекуларлы қосылыс оның құрамына көміртегі-оттегі және сутегінен басқа азот (1 немесе 2 аммин тобы түрінде) және 1 немесе 2 карбоксильді топтар енеді.

Антибиотиктер микробтар мен кейбір қатерлі ісікке әсер етіп, олардың дамуын тежейді немесе жойып жібереді. Антибиотиктердің пайда болуы микробтар дүниесінде кездесетін бір-біріне қарама-қарсылық әрекетіне негізделген.

Антибиотиктер микробтар мен кейбір қатерлі ісікке әсер етіп, олардың дамуын тежейді немесе жойып жібереді. Антибиотиктердің пайда болуы микробтар дүниесінде кездесетін бір-біріне қарама-қарсылық әрекетіне негізделген.

 

  Шығу тегіне байланысты антибиотиктер 4 топқа бөлінеді:

• Саңырауқұлақтардан бөлінетін антибиотиктер
• Бактериялардан бөлінетін антибиотиктер
• Жануарлардан бөлінетін антибиотиктер
• Өсімдіктерден бөлінетін антибиотиктер

 

Антиобиотик түрлері

Антибиотиктердің бірнеше жүздеген түрі бар, бірақ олардың бәрі бірдей медицинада қолданыла бермейді. Антибиотиктер шығу тегі, хим. құрамы, микробтарға әсер ету механизмі т.б. қасиеттері бойынша жіктеледі. Антибиотиктерді ретсіз қолданудың әртүрлі салдары болуы мүмкін. Мыс., денеге бөртпе шығып, қышыма пайда болады, кейде естен тануға әкеп соғады. Сондықтан оларды тек қана дәрігердің айтуы бойынша қолдану қажет. Антибиотиктер медицинадан басқа, тамақ өнеркә- сібінде және микробиологиялық өндірісте пайда- ланылады. 

Антибиотиктер туралы ғылымның негізін қалап, алғаш көгерткіш саңырау- құлақтан пенициллин ал- ған (1929) ағылшын ғалымы А.Флеминг болды.

 

         Пенициллин, толық атауы бензилпенициллин түрлі микробтарға қарсы, іріңді жараны, өкпе қабынуын, баспа, соз және басқа ауруларды емдеуге қолданылатын антибиотик. Ол ең әсерлі антибио- тиктердің бірі. Пенициллин көптеген іріңді бактерия- ларды қоса алғанда, бактериялардың көптеген түрін жояды.

 

         Пенициллин

Саңырауқұлақтардан бөлінетін антибиотиктер

 

   Саңырауқұлақтар   мен   актиномицеттер   антибио- тиктердің негізгі өндірушілері болып табылады. Оларға:

• Пенициллинді
• Стрептомицинді
• Биомицитинді
• Окситетрациклинді
• Нистатинді жатқызуға болады.

 

Стрептомицин

Бактериялардан бөлінетін   антибиотиктер

 

 Бұл антиобиотиктердің нәтижелілігі саңырау- құлақтар мен актиномицеттер бөлетін анти- биотиктерге  қарағанда төмендеу болып келеді.Анти- биотиктер өндірушілер негізінен анық байқалатын биохимиялық белсенділігі бар, топырақта мекен- дейтін сапрофиттер. Оларға-грамицидин, колицин, пиоционин, субтилин, полимиксин жатады.

Жануарлардан бөлінетін антибиотиктер

 

    Жануарлар ұлпасы бөлетін кейбір  заттар микробтарды зақымдай  алады. Бұларға әртүрлі жануарлардың  эритроциттерінен бөлінетін эритрин, балық ұлпасынан алынған экмолин, жұмыртқа протеинінен алынған  полисахарид жатады.

   Фитонцидтер – өсімдіктерден  бөлінетін улы заттар. Ол көптеген  микроорганизмдерге қа-тыс ты  антибактериалдық қасиеттері бар  ұшқыш заттар. Антибиотиктерге микробтық  жасушаға таңдамалы әсер ету  қасиеті тән. Кез-келген  тірі  цитоплазмаға әсер ететін химиялық  улы заттардан ерекшелігі антибиотиктердің  микроорганизмдердің жасушаларын  ғана зақымдайды.

 

Өсімдіктерден бөлінетін антибиотиктер

Пайдаланған әдебиеттер

 

• Google.kz
• Микробиология және вирусология

    А.Қ.Бұлашев, Ж.Ә.Сұраншиев, Ө.С.Әкібеков