Түрлі гистогенезді қатерлі ісіктер

Дайындаған: Дуйсеналиева А.

Тексерген: М.Ғ.Д:Қалиев Абдраман           Рысалиевич

Топ: 215 А

 

Марат Оспанов атындағы Батыс Қазақстан Мемлекеттік Медицина университеті  

 

Факультет:  Жалпы медицина                

 Кафедра: Патологиялық  анатомия

 

Студенттің өзіндік жұмысы

 

Тақырыбы:

 

Түрлі гистогенезді қатерлі ісіктер

Жоспары:

 

1. Кіріспе

II. Негізгі бөлім

1.Ісіктердің гистогенезі

2.Қатерлі ісіктер туралы  түсінік 

3.Қатерлі ісіктердің  түрлері

а)Асқазан ісігі туралы түсінік

ә)Асқазан ісігіне сипаттама

б)Себептері мен сатылары

III. Қорытынды

 

 

2000 жылғы есеп бойыншы жер шарында 870 000 адам асқазан рагымен ауырады деп тіркелген. Оның үлесіне барлық қатерлі ісіктердің 8,7% кіреді. Ең үлкен ауру көрсеткіші Жапонияда еркектер арасында 69,2%; әйелдерде 28,6% ( әр 100 000) адамға шаққанда), ең төменгі көрсеткіш Солтүстік Африкада болды. Қазақстанның Солтүстік облыстарында ол кең көп тараған. Мысалы: Павлодарда, Қостанайда, Қарағандыда. Ең азы Оңтүстік Қазақстанда Жамбыл, Атырау облыстарында. Республика бойынша көрсеткіш 18,9% құрайды. Өлімге келетін болсақ Республика бойынша 15% құрайды. Саны артық жерлер Қарағанды, Павлодар, Шығыс Қазақстанда. Аталмыш көрсеткіштер 2006-2007 жылдық есептен алынған.

 

Кіріспе:

  
       ІСІКТЕРДІҢ ГИСТОГЕНЕЗІ. 
 
    Ісіктердің гистогенезі-оның тіндік тегін бейнелейді. Ісіктердің гистогенезін анықтаудың, морфологиялық диагнозын дұрыс қою үшін ғана емес, дәлелді , әрі тиянақты емдеу үшін де үлкен парктикалық маңызы бар. 
  Ісіктің гистогенезі морфологиялық тәсілдермен жасушаларының құрылысын зерттеу және сол ісік туындаған мүше немесе тін жасушаларының онтогенездің әр кезеңдегі бейнесімен салыстыру арқылы анықталады. 
   Ісіктерәдетте тіндермен мүшелердің жасушалары көбейіп, регенерациясы ең жанданған, пролиферациялы өсу орталықтары деп аталып жүрген жерлерінде қалыптасады.Эпителийі метоплазиялы  жерлерде ісік дамуы мүмкін.Ол жерлерде толыспаған жасушалар пайда болып, катаплазиялық нышандар қалыптасады. 
   Дериваттары қалыптасқан ұрықтық жапырақшалардың тегіне қарай, ісіктер: эндо-, экзо- және мезодермалдық деп аталады.  

 

• ҚАТЕРЛІ ІСІКТЕР-шала толысқан немесе толыспаған эпителийлік жасушалардан дамитын қатерлі ісіктер.Рактың микроскопиялық нысандары мынадай:
• -“орнындағы рак” қасаңды және қасаңсыз жайпақ жасушалы аденокарценома;
• -шырышты;
• -тығыз ;
• -ұсақ жасушалы;
• -фиброзды;
• -медуллалық

 

    Экзокриндік бездер мен эпителийлік  жамылғының ісіктері

 

Ісіктің даму көзі	Қатерлі ісік
Бауыр Гепатоцит	Бауыржасушалық рак
Бүйрек Өзекшелік эпителий	Бүйрекжасушалық рак Нефробластома
Сүт безі Сүт жолдарының эпителийі	Бөлікшелік”орнындағы рак” Педжет ауруы
Жатыр Хорион қабықшасы	Деструкциялы қағанақ кезбесі Хорионэпителиома
Тері Тері бездері өзегінің эпителийі Шаша фолликулаларының эпителийі Тері қосалқыларының түрлі бөлімдерінің эпителийі	Рак Рак Базал-жасушалық рак

   Бауыржасушалық  рак- бауырдың бір бөлігін түгелдей қамтыған ірі , жалғыз түйін(ауқымды нысан), бірнеше жеке –жеке түйіндер немесе бауырды  диффузды жайлаған , әрең байқалатын түйіншектер түрінде болады. Ісік белгілі бір бітімі жоқ , ретсіз жайғасқан трабекулалар қалыптастыратын , атипиялы гепатоциттерден құрылады. Оның азғантай стромасында жұқа қабырғалы тамырлар болады.

Ашықжасушалық  рак- бүйректің ең жиі кездесетін қатерлі ісігі. Ер адамдарада жиірек байқалады. Ісік-тіні жұмсақ, тарғыл түсті түйін. Оған бүйрек түбекшесін жайлап, веналардың өне бойын тіпті жүректің оң құлақшасына дейін қаулай өсу тән.Ашықжасушалық ісіктің гематогендік метастаздары өкпеде, сүйектерде, бауырда ерте дамиды. Ол липидті , цитоплазмасы ашық түсті, полигональды және полиморфты , митоз мол жасушалардан қалыптасады. Рак жасушалары синусоидтық тамырлар араласқан, азғантай стромамен шектелген альвеолалар мен бөлікшелер, безді және бүрлі құрылымдар тү түзеді. Бұл ісікке некроз

• Дисгерминома – аналық бездің герминогендік қатерлі ісігі.Бұл ісік сирек кездеседі, әрі бозғылт кесінділерде қанды ошақтар болатын, қаттылыу ірі түйін түрінде , көбіне бездің біреуінде дамиды. Қыз балаларда да, әйелдерде де, кейде инфантилизммен сырқаттарда да байқалады. Гистологиялық құрылымы  аталық бездің семиномасына ұқсайтындықтан , дисгерминома аталық бастаманың жасушаларынан дамиды. Ісік ядросы ортасында орналасқан ірі жасушалардан түзіледі. Дисгерминома метастаздарын лимфалық түйіндерге ерте жаяды.

• Семинома –аталық безде ең жиі дамитын герминогендік қатерлі ісік. Бұл ісік жасы 40-50-лердегілерде, біразы крипторхизммен сырқаттарда байқалады.Ол ақшыл түсті , консистенциясы серіппелі , бір немесе  бірнеше түйіндерден құралады. Ісіктің стромасы нәзік дәнекер тін талшықтарынан түзіледі., кейде эозинофильдер араласқан лимфоциттер мен плазмалы жасушалардың көлемді шоғырлары байқалады.Алғашқы метастаздар аорта маңындағы және мықындағы лимфалық түйіндерде пайда болады.

Пайда болу себептері:

-тұқымқуалаушылық;

-дұрыс тамақтанбау;

-асқазан аурулары асқынғанда:гастрит,жаралар,асқазан полипы;

-В12,С витаминінің жетіспеушілігі;

-асқазанда Helicobakter pylori бактериясының болуы;

-алкоголизм,темекі шегу.

 

 

 

 

Асқазан ісігі- көп таралған асқазанның шырышты эпителийлі қабатында дамитын онкологиялық ауру.

Асқазан қатерлі ісігі — ең жиі кездесетін қатерлі ісік.Асқазанның созылмалы қабынуымен (атрофиялық), ойық жарамен, полиптермен ұзақ мезгіл сырқаттанушыларда жиі пайда болады.Ісіктің клиникалық белгілері оның асқазандағы орналасқан жеріне байланысты.Егер ісік асқазанның өңеш бөлімінде орналасса алдымен төстің астыңғы жағында аурулық сезім, ал өңешке тараса, тағамның түйіліп өту белгілері байқалады.Ісік асқазанның ұлтабарға жақын жерінде орналасса, тағамның асқазаннан ішекке өтуі нің тежелуіне байланысты науқастың ішінің кебуі, кекіруі, жүрек айнып құсуы, тамаққа тәбеттің болмауы сияқты белгілер болады

Өсу сатылары (дәрежелері)

 

I. Ісік 3см дейін, тек кілегей қабыршақта немесе оның астынан тыс шығып кетпейді;егер жара ракқа ауысса, ол да өсу дәрежесінде болып саналады. Ешқандай метастаз болмайды.  
IIa. Ісік 3 см үлкен және бұлшық еттерге көшкен кез, бірақ сырқатқа жетпеген уақыт. Метастаз жоқ.  
IIб. Ісік жоғарыдағы екі өсу дәрежесіндей және аймақтық лимфа бездерінің бір екеуінде метастаз болады.  
IIIa. Кез келген көлемдегі ісік бүкіл асқазан қабаттарын жарақаттап, өңешке немесе ұлтабарға ауысқан мезгіл. Көрші мүшелердің байланыс жүйелеріне дейін жетіп, бірақ оларды әлі жарақаттамаған уақыт.  
IIIб. Кез келген көлемдегі ісік егер ол аймақтық лимфа бездердің бірнешеуін жарақаттаса немесе артерия тамырларының бойындағы лимфа бездеріне көшсе, мәселен, сол жақ асқазан, іш, жалпы бауыр, көк бауыр артериялары.  
IV. Кез келген мөлшердегі ісік көрші мүшелерге көшсе немесе жергілікті жерде өскені соншалықты ол қимылдамайтын, сылуға келмейтін жағдайға келсе: немесе алыстағы мүшелерде метастаздар болса.

Опухоль локализуется в нижней трети желудка в 50% случаев, в средней - в 15% и в верхней - 25%. Почти 10% случаев приходится на дно желудка. На основе эндоскопических исследований принято выделять такие макроскопические формы роста опухоли. 
 А. Первичный рак. 
I. Экзофитная форма: а) бляшковидный;  
б) полиповидный в) чашеобразный. 
II. Инфильтративная форма (эндофитные).  
1. Язвенно-инфильтративная форма. 
2. Диффузно-инфильтративная форма 
III. Смешанная форма (мезофитный).  
 Б. Рак из полипа. 
 В. Рак из язвы. 

Асқазан рагының гистологиялық классификациясы

 

1. Аденокарцинома: 
а) папиллярлы, б) тубулярлы в) муцинознды; 
г) перстневидно-клеткалық рак. 
2. Темірлі-жалпақклеткалы рак. 
3. Жалпақклеткалы рак. 
4. Дифференцировты емес рак. 
 

Аденокарцинома немесе Асқазан қатерлі ісігі (грекше adēn — без, karkіnōs — рак, adenocarcіnoma — бездік рак) — секрет шығаратын бездердің кілегей қабықшасынан дамитын қатерлі ісік. Ол шырышты қабықтары не бездік тіндері бар ағзаларда өрбиді.Аденокарцинома бездік құрылымдары әртүрлі мөлшердегі аса дөрекі пішінді призма немесе куб тәрізді торшалардан тұрады, протоплазмасы мол және базафильді келеді.Ісік құрамында торшалардың бөлінуі айқын байқалады, олар азды-көпті шырыш бөледі

Аденокарцинома құрылымына қарай: ацинарлық немесе альволярлық (ісікте ацинарлық құрылымдар басым); тубурлярлық (түтіктік құрылымдар басым); бүрлік-бүрлік неме сееміздіктік (өсінділер басым); шырыштық немесе коллоидтық (торшалары көп) болып 4 түрге бөлінеді. Аденокарцинома пісіп-жетілуіне байланысты үшке ажыратылады:

Толық пісіп-жетілген бездік рак — ісік құрылымы еміздікті, түтікті, ацинусты құрылымдардан тұрады, шырыш бөлмейді;

Толық пісіп-жетілмеген бездік рак —солидті құрылымда муцин, коллоид араласқан тіндері бар ісік;

пісіп-жетілмеген безді крак — құрылымында бездік тіндер аз, шырышы мол, тәрізді торшалары бар ісік.

Бұлардың ішінде ең қатерлісі — морфологиялық пісіп-жетілмеген бездік рак болып табылады.

Диагностика

Хромогастроскопия

Асқазан рагінің бастапқы стадиясы

 Гастроскопия

 

Тип І

 

Тип ІІа+ІІс

ЕМІ:

 

•  Асқазан рагынан мүлдем жазылып шығуға болады, егер ауруға ерте өсу кезеңінде радикальды операция жасалынса. Радикальды операцияларға Субтотальды резекция немесе гасроэктомия жатады. Химиотерапия және сәуле әдістерінен ауру еш уақытта толық жазылмайды.

Схема гастрэктомии

• Сәуле әдісі: жеке, дара түрінде мүлдем қолданбайды, себебі асқынулар бұл емнен кейін көбейіп кетеді, ал емдік нәтиже өте төмен. Көптеген елдерде қазір бұл тәсіл операциядан кейін рактың III өсу дәрежесінде қолданылып келе жатыр, бірақ шипалы қасиет шамалы ғана.  
  Химиотерапия: сәулеге қарағанда емдік қасиеті жоғары. 15-25% емделген ауруларда ( 5-фторурацил, фторафур6 митоцин С, доксорубицин) уақытша емдік әсер байқалады; егер дәрілер қабаттасып бірнеше түрі қолданса, онда шипалы нәтиже жоғарлайды 6-7 айға өмір ұзарады. Кейінгі кезде жаңа үлгілер қолданыс тауып жүр – иринотекан, УФТ, S-1 деген дәрілердің 20-24% жағдайында шипалы әсері анықталады. Доцетаксел қолданғанда өмір 7-8 айға ұзарған. Химиялық дәрілер көбінесе операциямен қабаттасады. Ісік өте зәрлі жүргенде (жайылмалы түрі) химиядан басқа үміт айтар амал жоқ. Бірақ өкінішке орай қазіргі кезде ісікке қарсы сезімтал дәрілер табылған емес.  
  

• Қазақстанда жыл сайын окнологиялық аурулардан 17 мыңға жуық адам көз жұмады. 2012-2016 жылдарға арналған Онкологиялық көмекті күшейту бағдарламасында: «Қазақстанда халықтың арасындағы өлім-жітімге себеп болатын сырқаттар ішінде онкологиялық аурулар екінші орында тұр. Жыл сайын қатерлі ісіктен 17 мыңға жуық адам көз жұмады. Соның 42%-ы еңбекке қабілеті барлар», - делінген.

• «Ерлер кеңірдек, бронх, өкпе (20,4%), асқазан (12,0%), тері (9,6%), еркектік без ісігі (6%), өңеш (5,3%), гемобластоз (4,9%), тік ішек (4,6%), тоқ ішек (4,1%), қуық безіне (3,7%) шалдығушылар көп болған.

• Ал, әйелдер арасында сүт бездерінің ісігі (21,4%), тері ісігі (11,6%), жатыр мойнының ісігі (8,8%), асқазан (6,2%), аналық бездер ісігі (5,7%), жатыр (5,5%), тоқ ішек (4,6%), гемобластоз (3,9%), өкпе рагы (3,9%)таралған», - делінген хабарламада.

 

Қорытынды:

Пайдалынған әдебиеттер:

 

• 1. Струков А. И.,  Серов В. В.  Патологиялық анатомия: медициналық жоғары оқу     орындарының студенттеріне арналған оқулық. Орысшадан аударған доцент М. Т. Айтқулов //  Алматы: «Орталық Қазақстан»  БПҚ «Қазақстан» - 1993.
• 2. Струков А. И.,  Серов В. В.  Патологиялық анатомия: медициналық жоғары оқу     орындарының студенттеріне арналған оқулық. Орысшадан аудрған доцент М. Т.     Айтқулов //  Алматы, Қарағанды: «Ғылым», «Қазақстан» -1996-2-бөлім, 1-кітап.
• Интернет желісі. www.yandex.kz

 

1

 

2

 

3

 

4

 

5

 

6

 

7