Менеджмент – адамдардың еңбегін, мінез-құлқын және интеллектін қолдана отырып жеңіске жету ғылымы және өнері, қойылған мақсаттарға жет

 

 

 

 

ДЕНСАУЛЫҚ САҚТАУДАҒЫ МЕНЕДЖМЕНТ НЕГІЗДЕРІ

 

                            

 

 

 

 

Менеджмент – адамдардың  еңбегін, мінез-құлқын және интеллектін  қолдана отырып жеңіске жету  ғылымы және өнері, қойылған мақсаттарға  жету 

 

 

 

 

Басқару – бұл формальді  ұйымдастыру жағдайында қолданылатын, өзара  байланысқан әлеуметтік  және техникалық міндеттер мен  шаралардан тұратын құбылыс.

 

 

 

 

Ескі тәжірибие  – жаңа ғылым

 

• 1. Ғылымға дейінгі менеджмент - өнеркәсіптік революция кезеңі. Негізін қалаушы – Генри Таун. Өнеркәсіптік ұйымын зерттейді.
• 2. Ғылыми менеджмент. Фредерик Тейлор. Ғылыми басқару қағидаларының негізін қалаушы.

 

 

 

 

Ескі тәжірибие  – жаңа ғылым

 

• 3. Әкімшілік менеджмент – (1961 – қазіргі уақытқа дейін). Өкілі – Генри Файоль. Жоғарыдан басқару көзқарасы бойынша басқару. Негізгі көңіл әкімшіліктендіруге бөлінеді.
• 4. Адамдық қатынастар мектебі – (1927 – қазіргі уақытқа дейін). Элтон Майо. Адамдық қатынастар саласындағы зерттеулер.

 

 

 

 

Менеджер, басшы –

 

• Жүйелі түрде және ережелерге сәйкес, ұйымдастырушылық жағдайлары мен міндеттерін есепке ала отырып шараларды, бағдарламаларды, жобаларды және т.б. өткізуге жауап беретін тұлға.

 

 

 

 

Менеджер – өнеркәсіпті  басқару мен ұйымдастыру жөніндегі  кәсіби білімді меңгерген адам.

 

 

 

 

Ұйым 

 

• 2-ден кем емес адам болуы керек.
• Мақсаттарының біртұтастығы.
• Бірге жұмыс жасау.

 

 

 

 

 

Ұйымның өмір сүруінің негізгі кезеңдері

 

• Туылу кезеңі 
• Балалық және жасөспірімдік кезеңі
• Жетілу кезеңі
• Ұйымның қартаюы
• Қайта өрлеу кезеңі

 

 

 

 

Ұйымның ішкі ортасы

 

• Ұйымның мақсаты 
• Ұйымның құрылымы
• Міндеттері
• Технологиясы
• Адамдар (еңбек ресурстары)

 

 

 

 

 

Ұйым

 

 

• Формальді 

 

 

• Формальді емес 

 

 

 

 

Басқару үдерісінің қызметтері

 

• Жоспарлау 

 

• Ұйымдастыру 

 

• Мотивация 

 

• Бақылау 

 

 

 

 

Ұйымдастыру

 

• Ұйымның жұмысын қалай құрылымдарға бөлу  керек?
• Қарама-қайшылықтар болмау үшін осы бөлімдердің жұмысын қалай жүргізу қажет?
• Құрылымдық бөлімшелердің басшыларына қандай қызметтер мен шешім қабылдауды делегирлеу керек?
• Ұйымның құрылымын ауыстыру қажет пе?

 

 

 

 

Мотивация

 

• Менің қоластымдағылар нені қажет етеді?
• Қажеттіліктің қандай шегіне қанағаттанады?
• Қызметкерлердің еңбек нәтижелері мен қанағаттануы арасындағы өзара байланысты анықтау?
• Жұмыстағы өнімділік пен қанағаттанушылықты жоғарылату үшін не істей аламыз?

 

 

 

 

Бақылау

 

• Жұмыс нәтижелерін қалай өлшеуіміз қажет?
• Нәтижелерге қандай жиілікте баға беріп отыруымыз қажет?
• Біз қойған мақсаттарымызға қаншалықты жеттік?
• Егер біз мақсаттарымызға жете алмасақ неліктен жете алмадық және оны түзету үшін не істеуіміз керек?

 

 

 

 

Басқару деңгейлері

 

• Жоғарғы деңгей – ұйымның миссиясын анықтауға және стратегиялық мақсаттарды қоюға жауапты басшылар.
• Орта деңгей – әртүрлі құрылымдық бөлімшелердің жұмысын реттеуге жауап беретін басқару деңгейі.
• Біріншілікті деңгей – өндірістік құбылыстарды тікелей басқарушылар.

 

 

 

 

Басшының сапалары

 

• Компетенттілік 
• Кәсіби маман
• Адалдық
• Интеллект
• Адамдарды түсіну қабілеті
• Көзқарасының тұрақтылығы
• Өзіне сенімділік
• Қарапайымдылық
• Жан-жақты білімділік

 

 

 

 

Менеджерлердің ролі

 

• Жеке тұлғалар арасындағы қатынаста 
• Ақапараттық салада
• Шешім қабылдауда

 

 

 

 

Жеке тұлғалар арасындағы қарым-қатынастағы ролі

 

• Номинальді басшы 
• Көшбасшы
• Байланыстырушы тұлға

 

 

 

 

Ақпараттық ролі 

 

• Ақпараттық координатор 
• Ақпаратты таратушы
• Ресми өкіл

 

 

 

 

Шешім қабылдаудағы ролі

 

• Реформатор(жаңалық енгізуші)
• Келіспеушілікті жоюдағы өкіл
• Қорларды таратудағы жауапты

 

 

 

 

Формальді емес ұйымдарға қосылуды тудыратын себептер

 

• Тәуелді болу сезімі 
• Өзара көмек
• Қорғау
• Араласу
• Ұнату

 

 

 

 

Тәуелділік сезімі

 

• Тәуелділік сезімі – адамның ең күшті эмоциональдық қажеттіліктерінің бірі. Көптеген формальді ұйымдар адамдарды саналы түрде әлеуметтік қарым-қатынастан ажыратады, сондықтан адамдар осы қатынастарды қайтару үшін формальді емес ұйымдарға барады.

 

 

 

 

Өзара көмек

 

• Естественно, можно обратиться за помощью к своему формальному начальнику. Однако одни считают, что начальник может плохо о них подумать, другие боятся критики и т.д. Часто люди предпочитают прибегать к помощи своих коллег.

 

 

 

 

Қорғау

 

• Күш бірлікте екенін адамдар әрқашан білген. Осыған байланысты формальді емес ұйымға баруының басты себебі қорғану қажеттілігі.

 

 

 

 

Араласу

 

• Адамдар айналасында не болып жатқаны туралы білгісі келеді. Көптеген формальді ұйымдарда ішкі қарым-қатынас жүйесі әлсіз болғады, ал кейде басшылық ақпаратты әдейі жасырады, оған қол жеткізу тек формальді емес қатынас арқылы жүзеге асырылады.

 

 

 

 

Ұнату

 

• Адамдар көбінесе формальді емес топтарға өздеріне ұнайтын адамдарға жақын болу үшін ғана қосылады.

 

 

 

 

Формальді еммес көшбасшының қызметтері

 

• Топқа мақсаттарына жетуге көмектесу.
• Оның өмір сүруін қолдау және нықтау.

 

 

 

 

Формальді емес ұйымдардың сипаттамасы

 

• Әлеуметтік бақылау.
• Өзгерістерге қарсы тұру.
• Формальді емес топтар.

 

 

 

 

Формальді емес ұйымды өзіңе жұмыс істету үшін не істеу керек?

 

• Менеджер бар екендігін мойындауы керек.
• Формальді емес ұйымның мақсатқа жету үшін қаншалықты бағалы екенін түсінуге тырысу керек.
• Формальді емес көшбасшыны анықтап, оны басқаруға тырысу керек.
• Формальді және формальді емес ұйымдардың мақсаттырын біріктіру керек.