Дәрілік заттарға тәуелділік

СӨЖ 
тақырыбы: Дәрілік заттарға тәуелділік.

 

Орындаған:Закешова А

Тексерген:Туғанбаева Н.Е

 

 

 

Алматы, 2015 жыл.

 

Қазақстан-Ресей медицина университеті

 Жоспар

 

I.Кіріспе

II.Негізгі бөлім

                    1.Денені дәріге үйретудің түрлері және             жолдары

                     2.Тәуелділік тудыратын заттар.

III.Қорытынды

 

Дәріге организмнің тұрақтылығы емдік қасиеті, организмге қауіпті, зиянды әсерлерге әкелетін ,үлкен дозалардан болғанда ғана айтады. Ол дәріге тұрақтылық емес, организмнің дәріге даралық сезімталдығының төмендеуінен дамыды, сол себептен дәріге тұрақтылық негізінен ауру туындатқан микробтарға (бактерияларға)қатысты  айтылады. 
Бір рет қабылдауға арналған дәрінің санын мөлшер деп атайды.Тек бір рет қабылдауға есептелген мөлшер ғана емес, сонымен бірге тәуліктік мөлшер жөнінде де хабардар болу қажет.Мөлшерді граммен немесе грамм үлесімен белгілейді.

Дәрінің бастапқы биологиялық әсерін тудыратын минималдық мөлшерді табалдырық немесе минималдық әсер етуші деп атайды. 
Бірқатар заттардың әсерінің ұлғаюы, олардың кумуляциялану қабілетіне байланысты болады. Материалдық кумуляция деп ағзада формокологиялық заттардың жинақталу түрін айтады.Кейбір заттарға , оларды қайталап енгізгенде дәріге тәуелділік дамиды.Ол дәріні қабылдауға деген ұмтылысты жеңе алмауымен көрінеді, әдетте көңіл – күйді жоғарылату,хал – жағдайын жақсарту, жағымсыз қайғыруды және сезінуді  тоқтату мақсатында, сонымен бірге тәуелділік шақыратын дәріні беруді тоқтатқанда болады.

Химиялық құрылысына

 

Функционалдық белсенді топтардың бар болуына 

 

Өлшеміне

 

Молекулалық қалыбына

 

 

Дәрілік  заттардың қасиеттері

 Денені дәріге үйретудің үш түрі болады

 

 Біріншісі – дәріге тәуелділік. Бұдан құтылу өте қиын. Дәрілер арасында күшті тәуелділікті тудыратын құрамында наркотикалық заттары бар таблеткалар бар. Мысалы, морфин. Мұндай күшті әсері бар дәрілерді дәрігер мамандардың кеңесінсіз пайдаланбаған дұрыс. 
Екінші түрі – құрамында есірткі заты бар дәріге үйреніп, онсыз ағзаның өздігінен жұмыс жасай алатындығына сенімсіздік таныту. Мұндай жағдайда ағза бұл дәрілерге тез үйреніп, оның жеткілікті әсер алуы үшін көп мөл­шерде қабылдай беруін талап етеді.Көбіне бұған тыныштандыратын, аллергияға қарсы және мұрынға тамызатын дәрілер кіреді. 
Үшінші түрі – психологиялық тәуелділік.Дәрісіз өмірін елестете алмайтын адамдармен кездескен боларсыз. Міне, мұндай адамдарға бұл проблеманы таблеткасыз шешуге болатыны жөнінде ақыл айтып әуре болмайақ қойыңыз

1Дәрілік заттарды қайталап қолданғанда, олардың әсері жоғарылу жағына да және төменду жағына да өзгеруі мүмкін

 

2Бірқатар заттардың әсерінің ұлғаюы, олрадың кумуляциялану қабілетіне байланысты болады.

 

3Кумуляция деп ағзада фармакологиялық заттардың жинақталу түрін айтады.

 

Дәрілік заттарды қайта қолдану

Бейімделу  және тәуелділік

 

Бастапқы қабылдаған заттарды қайта қабылдау барысында бейімделу болады

 

Сол рецепторлармен байланысатын заттарға сйкес бейімделу

 

Ерекше түрі тахифилаксия (жылдам болатын түрі)

Психикалық

 

Бұл жағдайда, препараттарды енгізуді тоқтатқанда, тек эмоциональдық жайсыздық тудырады.

 

Физикалық

 

Ауыр жағдай шақырылаы психиканың кенет өзнеруінен басқа, ағзанынң көптеген жүйелері қызметінінң бұзылыстарына байланысты өлімге дейін әкелетін әртүрлі және жиі қауіпті соматикалық бұзылыстармен көрінеді. Бұл абстиненттік синдром не айырылу құбылысы дейді

Тәуелділік тудыратын

 заттар

 

Морфин

Героин

Кодеин

 

Барбитураттар

 

Бензодиазепиндер

 

Этил спирті

 

Кокаин

 

Үнді

коноплясы

 

ЛСД -25

Морфин– опиоидты наркотикалық анальгетиктер топтарының өкіліне жатады. Ауыру орталықтарының қозуын төмендету арқылы күшті ауыруды басатын әсерімен ерекшелінеді, ол сонымен жарақаттар кезінде шоктарға қарсы әсер көрсетеді. Морфин шартты рефлекстерге тежегіш әсер етеді, ОЖЖ-нің жиынтық қабілетін төмендетеді, наркотикалық, ұйықтататын және жергілікті жансыздандырушы дәрілердің әсерін күшейтеді.

Кодеин орталыққа әсер ететін жөтелге қарсы дәрі. Анальгетикалық белсенділігі антиноцицептивті жүйені белсендірумен және ауыруды қабылдауды эмоциялық өзгертуге әкелетін, ОЖЖ әртүрлі бөліміндері мен шеткі тіндердегі опиатты рецепторларды қоздыруымен байланысты. Жөтел рефлексін тежеуі 4-6 сағатқа созылады.

Героин - ең алдымен опий пайда болды, содан кейін одан морфин алынды, одан героин шығарылды. Героин өзінің есірткілік белсенділігімен морфийннен әлдеқайда асып түседі. Ол қыздырғаннан кейін тамырға егіледі, шегіледі, онымен демалады.

Нашақорлардың түн ұйқылары бұзылады, артериалдық қан қысымы төмендейді, ине салу нәтижесінен тамырлары тесіледі, бауыры мен бүйректері ауырады, организмі дене және психологиялық жағынан әлсірейді, гепатит пен СПИД-ке шалдығады, ақырында өлімге әкеп соғады.

Есірткіні қолданатындардың әлеуметтік

сипаты да өзгерді, бүгінгі күнге олардың

қатарын орташа және тіпті жақсы

қамтамасыздандырылған отбасылардың

балалары толтырып отыр.

Осы орайда аса қажетті шара бұл

заңнаманы күшейту. Халықаралық тәжірибе

бүгінгі күні есірткімен күресуде қылмыстық

шараларды қатаң қолдануды талап етеді. 

 

 

 

Қорытынды

 Пайдаланылған әдебиеттер:

 

• 1. Рахимов Қ.Д Фармакология,2012 жыл.
• 2.Лекция.