Доброкачественные опухоли слюнных желез

    Сілекей бездері (лат. glandulae salivales) — ауыз қуысы бездері  

 

    Сілекей бездері сілекей бөледі. Ауыз қуысы шырышты қабатында тіл, ұрт және еріндегі майда көптеген бездерден басқа 3 ірі сілекей безі бар: құлақмаңы, жақасты, тіласты

Жалпы қызметтері

 

• экзокринді — сілекейдің ақуызды және шырышты компоненттерінің секрециясы;
• эндокринді — гормон тәрізді заттардың секрециясы;
• фильтрлеу — капиллярлар плазмасының сұйық компоненттерінің  сілекей құрамына фильтрациясы;
• экскреторлы — зат алмасудың соңғы өнімдерін шығару.

 

Құлақ маңы безі 

 

Латынша glandula parotidea

Қансыздануы самай артериясының құлақмаңы тармақтары

Венозды отток төмеңгі жақ артылық вена

Иннервациясы – сезімтал- құлақ-самай

нервінің құлақмаңы тармақтары,секреторлы

парасимпатикалық – самай нерві,

секреторлы симпатикалық-сыртқы ұйқы

шумағы

Жақасты сілекей безі

 

• Латынша  glandula submandibularis

    Қандандырылуы бет артериясының безді тармағы

• Венозды отток төмеңгіжақастылық вена

    Иннервациясы секретолы парасимпатикалық – төмеңгі жақтық түйін және барабанды керне  беттікнерв); симпатикалық –сыртқы ұйқы артериясы

Тіласты сілекей безі

 

Латынша glandula sublingualis

Қансыздануы тіласты және иекасты артериясы

Венозды отток тіласты вена

Иннервациясы – сезімтал- құлақ-самай

нервінің құлақмаңы тармақтары,секреторлы

парасимпатикалық – самай нерві,

секреторлы симпатикалық-сыртқы ұйқы

шумағы

 

Классификациясы

 

• Сілекей безінің қатерсіз ісігі:
• эпителиальді (аденома, аденолимфома,аралас ісік);
• дәнекер тінді (фиброма, гемангиома, хондрома);
• Жергілікті-деструкциялайтын с.б.і:
• мукоэпидермоидты ісік, цилиндрома.
• С.б қатерлі ісіктері:
• эпителиальді (рак);
• дәнекер тінді (саркома и др.);
• қатерсіз жаңа түзілімдерден пайда болған қатерлі ісіктер;
• екіншілік (метастатическалық).

 

Этиологиясы

 

• Вирустар Эпштейн- Барр, цитомегаловирустар, адам герпесі вирусы – лимфоэпителиальді пролиферация
• Темекі тарту;
• Профессия – резиналы, металлургия, ағаш өңдеу, автомобиль өндірісі, химиялық лабораториялар, сән салоны, шаштараз саласы;
• Тамақтану тәртібі керасин, холестерол көп қолдану және витамині аз тағамдарды қолдану
• қабыну үрдістері;
• алиментарлы факторлар;
• гормональді және эндокриндік өзгерістер;

Сілекей безінің қатерсіз ісіктері

 

 

• Сілекей безі аденомасы
• Аденолимфома.
• Полиморфты (плеоморфты) аденома.

Аденома

 

• Көбіне құлақмаңы СБ зақымдайды.
• Гистологиялық без құрылымы тектес  мономорфты эпителиальді жасушадан тұрады. оксифильді, базальдіжасушалы,ашық жасушалы.
• Баяу өседі, ісік түйіні эластикалық консистенцияға ие, беті тегіс, қозғалмалы, ауыру сезімінсіз. Ісік капсуласы бар.

Диагностикасы

 

• Цитологиялық зерттеу
• Биопсия
• Рентгенологиялық
• Радиоизотопты

  Емі 

Хирургиялық  ісік капсуласымен қоса алынады.

 

Сілекей безінің полиморфты аденомасы

 

• Макроскопиялық ісік түйіні капсулада,  СБ тінінен анық ажыратылмайды, капсуласы толық емес
• Микроскопиялық құрылымы күрделі (эпителий + миксохондр+сүйек түзілімдері).
• Малигнизация қаупі жоғары

• Көбіне 45-60 жастағы әйел адамдарда кездеседі.
• Ауырмайтын, баяу өсетін түйін, дөңгелек немесе овал формалы, консистенциясы жұмсақ, эластикалық, тегіс немесе аздап кедір-бұдырлы, қоршаған тіндерден шекарасы анық қоршалған.
• Емі

Хирургиялық - экскохлеация

Аденолимфома

 

•     Баяу өседі, ауыру сезімінсіз. Консистенциясы жұмсақ-эластикалық, капсулаға ие. Ісік түйіні безтәрізді құрылымды лимфоидты тіндеріден тұрады. Ісік без құрылымында, құлақ маңы безінің, құлақ сырғасы астында орналасады.
• Қабыну- бұл ісіктердің міндетті серігі, сондықтан қозғалысы шектеулі. Кесіп қарағанда – сынғыш, бозғылт-сары түсті, майда кисталары бар тін. Көбіне егде жастағы ер адамдар ауырады.

Дәнекер тінді СБ қатерсіз ісіктері

 

• Тамырлық ісіктер (гемангиома, лимфангиома, гемолим-фангиома) балаларда жиі кездеседі, жаңа туған нәрестелерде де.А.А.Колесовтың пікірі бойынша тамырлық ісіктер безден тыс пайда болып өсіп екіншілік енеді. Капсуласы болмаған соң анық шекарасы жоқ
• Сыртқы қабаты болса ісіктің экстерпациясы жасалынады. Көбіне хиругиялық емінде зақымдалған СБ толық алумен жүргізіледі.Ісік көлемі кіші болса
• Склероздаушы терапия қолдануымыз мүмкін.

•   СБ неврогенді ісіктері (невринома, нейро-фиброма, неврома) бет нерві тармақтарынан дамиды және баяу өседі.Көбіне құлақ маңы СБ зақымдайды. Бір немесе бірнеше ісік капсуласын құрайды.
• Емі

Хирургиялық ісіктің толық экстерпациясы

Кисты слюнных желез 

 

• Слизистая ретенционная киста
• Шырышты қабат астында жартылай шар тәрізді шеттері тегіс, 0,5-2 мм көкшіл түсті түзіліс.
• Төмеңгі ерін майда сілекей бездері, сирек ұртта, ауыз қуысы түбінің алдыңғы бөлімінде , тіл ұшында, таңдайда орналасады. 
• Себебі механикалық жарақат болып есептеледі.

Гистологиялық

 

•    Киста қабырғасы дәнекер тінді грануляциялы тіндерден тұрады ол фиброзды тінге ауысады кейде ішкі бетінен көп қабатты жалпақ эпителиймен жабылған.
• Емі
• Хирургиялық кистаны алу

Киста подъязычной слюнной железы (ранула)

 

•     Бұл киста тіл үзеңгісіне жақын ауыз қуысы түбінің алдыңғы бүйір бетінде орналасады.Клиникалық тұрғыда овал пішінді домбығу, өзгермеген тінді немесе көкшіл түсті шырышты қабатпен жабылған.
• ранула ескі аты, ол бақаның көмейлік көпіршігіне ұқсас болған соң қойылған («бақалық ісік»)

 

•     Баяу өседі , ауыру сезімін тудырмайды. Белгілі мөлшерге келгенде сөйлеу бұзылады, тағам қабылдауы қиындайды.

•    Дифференциациясын төмеңгі жақ астылық СБ кистасынан, дермоидты киста, ауыз қуысы түбінде орналасатын қан тамырлық ісіктерден ажыратамыз (лимфангиома и гемангиома)
• Емі

Хиругиялық цистотомия

Киста поднижнечелюстной слюнной железы

 

• Располагается она в поднижнечелю­стном треугольнике и представляет собой безболезненное образо
• вание мягкой консистенции. Растет медленно, выявляется случайно при обнаружении припухлости в поднижнечелюстной области. Большая киста прободает челюстно-подъязычную мышцу (m. mylohyoideus) или огибает ее сзади и распространяется в верхний отдел дна рта

   Диагностикалауда пункция алынады

шырышты сұйықтық түсі сарғыш болса

онда диагноз нақтыланады

  Топографиясын анықтау үшін

цистография и сиалографияны қолданады.

   Дифференциялды диагностикасы

лимфангиомамен, липомамен, мойынның

бүйір кистасымен, дермоидты кистамен

жүргізеді.

Емі

Хирургиялық безбен бірге алынады

Киста околоушной слюнной железы

 

    Сирек кездеседі, кездейсоқ

анықталады.баяу өседі. Құлақ маңы

аймағында орналасатын жұмсақ

консистенциялы, шекарасы анық, ауыру

сезімінсіз түзілім. Түсі өзгермеген,

жиырылады

 

• Кисту околоушной слюнной железы дифференцируют от органоспецифических опухолей, липомы, сосудистых опухолей железы, а также от бранхнальной кисты, обусловленной патологией первой жаберной щели.
• Лечение заключается в удалении кисты

• Назарларыңызға рахмет