Историография урбанизационных процессов на белорусских землях

XX – пачатак XXI стст.

• “Прарывам” урбанізацыйнага вывучэння беларускіх зямель можна лічыць курс лекцый прафесара З.В. Шыбекі, апублікаваны ў 2009 г. у Еўрапейскім гуманітарным універсітэце ён чытае спецкурс “Гарадская цывілізацыя: Беларусь і свет”. Вучэбнае выданне раскрывае працэс станаўлення гарадской цывілізацыі ў Беларусі і свеце.
• Аўтар паказаў гісторыю горада як асобнага гістарычнага феномена, развіццё урбанізацыі, прааналізаваў становішча гараджан з пункту гледжання іх ментальнасці, камфорту і самакіравання.

“Рэгіянальная”  літаратура

• “Слоним” (1961, 1981), “Мосты”(1986), “Пинск”(1988), “Береза”(1977), “Лида”(1976, 1980), “Вилейка”(1984) і інш.
• Гэтыя выданні, з аднаго боку, “закрылі” прабел у айчыннай гістарыяграфіі, з другога – ствараліся па пэўнаму шаблону.
• Аўтары назапашаны факталагічны матэрыял укладвалі ў адзіную агульнапрынятую канцэпцыю савецкай гісторыі.
• Ліквідаваць гэтую супярэчнасць паспрабавалі ў кнігах “Памяць”, якія былі падрыхтаваны ў другой палове 1990-х гг. Па кожнаму раёну РБ. Але праблема заключаецца ў недастатковай вывучанасці ролі урбанізацыі  ў гістарычным развіцці Беларусі.

• У беларускай гістарыяграфіі адсутнічаюць не толькі комплексныя даследванні горада, але і урбанізацыі як з’явы і працэсу гістарычнага развіцця.
• Паказальна, што 6-томная “Энцыклапедыя гісторыі Беларусі” не ўтрымлівае артыкула, прысвечанага урбанізацыі.
• Мала месца адводзіцца асвятленню урбанізацыйных працэсаў на беларускіх землях і ў 6-томнай акадэмічнай абагульняючай працы “Гісторыі Беларусі”, якая заклікана адлюстраваць сучасны стан гістарычнай навукі ў Беларусі. Пэўная ўвага тут надзеляна асвятленню сацыяльна-эканамічнага развіцця беларускіх гарадоў розных перыядаў.

ЗАКЛЮЧЭННЕ

• Такім чынам, даследванне гісторыі гарадоў і урбанізацыі застаюцца актуальнымі праблемамі гістарычнай навукі Беларусі. У прыватнасці, патрабуюць глыбокага вывучэння аспекты тэрміналогіі (“горад”, “урбанізацыя”, “урбанізацыйныя працэсы”, “урбанізаванае асяроддзе” і інш.); храналагічных рамак урбанізацыі (пачатак яе звязваюць то з часам узнікнення гарадоў, то толькі з перыядам фарміравання капіталізма); уздзеяння урбанізацыі на сацыяльную, дэмаграфічную структуру грамадсвта, на ўсе сферы яго жыццядзейнасці.

ЗАКЛЮЧЭННЕ

• Асаблівай увагі заслугоўваюць пытанні ўплыву урбанізацыі на нацыятворчыя працэсы сярод беларусаў, бо менавіта урбанізацыя ўкшталвала сучасныя нацыі і нацыяльныя дзяржавы, а гарады з’яўляюцца своеасаблівымі л<span style=" font-family: 'Calibri', '