Балалардың жеке даму траекториясын жобалау

 

 

 

Балалардың жеке  даму траекториясын жобалау

 Жеке оқу траекториясы  педагогтің баланың өзін – өзі анықтауға, өзін – өзі жүзеге асыруға педагогикалық қолдау көрсетуі, оның субъект ретінде білімдік бағдарламаны таңдау, жасау және жүзеге асыруын қаматамасыз етуін мақсатты түрде жобайтын дифферециацияланған білімдік бағдарлама.  

 

 

Жеке оқу траекториясы (ЖОТ) білім мекемесіндегі білім беру үдерісінің нақты жағдайын ескере отырып жеке оқу бағдарламасы мен жеке оқу жоспарын жүзеге асырудың уақытша реті.

• Баланың жеке даму траекториясын әдістемелік жобалау және психологиялық қолдау
• Жеке оқу траекториясының құрылымы келесі компоненттен тұрады:
• мақсат құру;
• мазмұндық (оқу бағдарламасының, тәрбиелік оқу іс әректінің мазмұныны таңдау және құрылымын дәлелдеу);
• технологиялық (қолданатын педагогикалық әдіс технологияларын, жүйесін анықтау);
• диагностикалық (диагоностикалық қолдау жүйесін анықтау);
• ұйымдастырушылық педагогикалық (педагогикалық мақсатқа жету жолдары және жағдайы);
• нәтижелік (күтілетін нәтижелер құрылады).

 

ЖОТ өзгермелі және туындаған білім міндеттерінің динамикасына байланысты болады. 

 

ЖОТ білімдік қажеттіліктер, жеке қабілеттер және баланың мүмкіндіктері мен білім мазмұнының стандарты бойынша анықталады.

 

ЖОТ құруды қарастырудағы  қажеттілік оның тұлғаның оқудағы қойылған мақсаттарға қол жеткізуде өзін толық жүзеге асрыуға, жетілдіруіне жағдай жасайтындығында.

 

 

 

 

 

 

Жеке оқу траекториясы 

 

А.В. Хуторской жеке  оқу траекториясын білім берудің  әр кезеңіндегі әрбір білім  алушының тұлғалық потенциалын  жүзеге асырудың дербес жолы  ретінде қарастырады. Балалардың  бұл қабілеттерін анықтау, жүзеге  асыру және дамыту олардың  траектория бойынша білім алуында  жүзеге асырылады. Н.Н. Суртаева жеке  оқу траекториясын педагогтің  ата – анамен өзара іс - әрекетіндегі  бағыт беруші, ұйымдастырушы, кеңес  беруші іс - әрекетті жүзеге асыра  отырып әр білім алушының өз  қабілетіне, мүмкіндіктеріне, қызығушылықтарына  сәйкес өзінің білім мақсаттарын  жүзеге асыру бойынша оқу іс - әрекетінің белгілі бір тізбегі  ретінде қарастырады.

 

Жеке оқу траекториясын  құруды қарастырудағы қажеттілік  оның тұлғаның оқудағы қойылған  мақстаттарға қол жеткізуде өзін  толық жүзеге асрыуға, жетілдіруіне  жағдай жасайтындығында. С.А. Вдовина, Г.А. Климов, В.С. Мерлин бұл ұғымды  әр баланың өз қызығушылығына, білімділігіне және педагогпен  бірлесіп жасаған жұмыстарына  қатысты оқу  іс - әрекетінің үлгісі  ретінде қарастырады. Бұдан оқытуды жекешелендіру және дифференциациялау идеясы туындайды.

 

 

 

 

Білім беру бағдарламасы  баланың жеке оқу траекториясы  ретінде күрделі құрылымды қамтиды:

«Жекешелендіру» - термині педагогикада оқу процесінде оқытудың барлық формасы мен тәсілдерінде оқушының жеке ерекшеліктерін есепке алу.

«Дифференциация» - белгілі бір ерекшеліктеріне қарай бөлу арқылы негізделетін білім алушыларды топртастыру түріндегі жеке ерекшеліктерді есепке алуды білдіреді.

 

Жеке оқу траекториясы

 

• Жеке оқу жоспары
• Жеке білімдік бағдарлама
• Жеке білімдік маршрут

 

 

 

 

 

 

1. Жеке оқу жоспары – білім алушының типтік оқу жоспарының негізінде құрылған білім мекемесінің оқу жоспарынан меңгеру үшін таңдап алған  оқу пәндерінің (курстарының) жиынтығы.

 

2. Жеке оқу бағдарламасы  – оқушының қызығушылығы және білімдік сұраныс және білімдік мақсаттар мен нәтижелерді тіркеу негізінде құрылатын оқу іс – әрекетіның бағдарламасы. Жеке оқу жоспарын құрғаннан кейін жеке оқу бағдарламасы құрылады.

 

3. Жеке оқу маршруты – білім беру мекемесіндегі білім беру үдерісінің нақты жағдайларын ескере отырып жеке оқу бағдарламасын жүзеге асырудың уақытша реті.

Жеке оқу маршруты баланың жеке оқу жоспары мен жеке оқу бағдарламасын жүзеге асырудағы нақты іс – әрекеттерді анықтайды.

 

 

 

 

 

 

 

   

 

 

0. Жеке оқу жоспары (балалардың білімдік сұраныстары, ыңғайы, тұлғалық қызығушылықтарын, танымдық мүмкіндіктерін есепке алады).  
1. Жеке оқу бағдарламасы (білім алушылардың білімдік іс – әрекеттерінің түрлерін , білім нәтижесінің диагностикасының әдістерін және формасын, оқу мазмұнын игеру технологиясын, ұйымдастырушылық – педагогикалық жағдайларды есепке алады). 
2. Жеке оқу маршруты (уақыт талаптарын, білім алушылардың сұраныстарын, олардың танымдық мүмкіндіктерін, білім беру мекемесінің білім беру үдерісінің нақты жағдайын есепке алады).  

• Балалардың жеке білім беру маршрутын құру келесі алгоритмге ие:
• 1.Оқушы өзінің қабілеттіліктері және қызығушылықтарына сәйкестігін психологиялық педагогикалық тестілеу және іс әрекет аймағы арқылы анықтау,  мектеп психологының ұсынысына сүйене отырып қарастыру.
• 2. Ата аналарына сауалнама жүргізу және олардың балаларының жеке оқу маршрутын қалай көретіндігін анықтау.
• 3. Балалардың психологиялық педагогикалық тестілеуі мен ата аналардың сауалнама нәтижелерін, мектеп психологының ұсыныстарын сәйкестендіре отырып қарастыру.
• 4.  Ата аналар мен балаларды қосымша білім беру шаралары жайлы  ақпарат беру.
• 5. Оқушыларға әртүрлі бағыттар және тақырыптар бойынша өздерінің қосымша білім алу трактеориясын таңдауға мүмкіндік беру.
• 6. Білім берудегі жеке оқу маршрутының картасын құру
• 7. Оқушылардың жетістіктерін зерттеу үшін мониторинг жүргізу.

 

Білім берудегі жеке  даму маршрутын құру келесі кезеңдерден тұрады:

 

1. ЖОМ жобалау. 

2. ЖОМ жүзеге асыру. 

3. ЖОМ нәтижесін диагностикалау және талдау.

 

 

 

• Жеке даму маршруттын»  жобалау форматының нұсқасы
• Баланың аты жөні ___________________________
• Жасы _______
• Іс әрекет сферасы ___________________
• Маршрут кураторы____________________

 

Баланың жетістік

тері

 

Қиындықтар  аймағы 

 

Мақсаты және  міндеттері

 

Жоспар

 

Орын

далу мерзі

мі

 

Мамандарға  көмек

 

Іс - әре

кет

 

Қоры

тын

ды

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

2 тапсырма.  Оқушының жеке даму траекториясын құрастырыңыздар (топтарда орындалады ).

 

 

Іс әрекет  саласы

 

Баланың дамуындағы  көрсеткіштер

 

Диагностика  әдіс тәсілдері 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Баланың жетістіктер  мен қиындықтар аймағының картасы

Баланың аты жөні ___________________

 

 

 

 

Көрсеткіштер

 

Бағалау шкаласы

 Деңгейлер

 

Жалпы

 қорытын

дылау

 

1

 

2

 

3

 

Тілдің грамматикалық  құрлымы:

1. Сөздерді  өзгертеді, басқа сөздермен сәйкестендіреді

2. Салалас және сабақтас құрмалас сөйлемдерді қолданады 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Баланың жетістіктер  мен қиындықтар аймағының картасы

Баланың аты жөні ___________________

 

 

 

 

Көрсеткіштер

 

Бағалау шкаласы

 Деңгейлер

 

Жалпы

 қорытын

дылау

 

1

 

2

 

3

 

“Денсаулық”  саласы

1Гигиеналық шараларды орындау ретін біледі

2. Саптық және спорттық жаттығуларды меңгереді

3. Салауатты өмір салты ережелерін біледі

4. Шынықтыру  шараларының маңыздылығы мен  қажеттілігін түсінеді

 

 

 

 

 

 

 

 

 

• Балалардың индивидуалды білім беру маршрутын құруда келесі алгоритмге ие:
• 1.Оқушы өзінің қабілеттіліктері және қызығушылықтарына сәйкестігін психологиялық педагогикалық тестілеу және іс әрекет аймағы арқылы анықтау,  мектеп психологының ұсынысына сүйене отырып қарастыру.
• 2. Ата аналарына анкета жүргізу және олардың балаларының индивидуалды маршрутын қалай көретіндігін анықтау.
• 3. Балалардың психологиялық педагогикалық тестілеуі мен ата аналардың анкета нәтижелерін, мектеп психологының ұсыныстарын сәйкестендіре отырып қарастыру.
• 4.  Ата аналар мен балаларды қосымша білім беру шаралары жайлы  ақпарат беру.
• 5. Оқушыларға әртүрлі бағыттар және тақырыптар бойынша өздерінің қосымша білім алу трактеориясын таңдауға мүмкіндік беру.
• 6. Білім берудегі индивидуалды маршруттың картасын құру
• 7. Өздерінің таңдауы бойынша жүрген оқушылардың табысын зерттеу үшін мониторинг жүргізу.

 

• Индивидуалды траектория проектісінің кезеңдері келесідегідей берілуі мүмкін:
• Қажетттіліктер мен мотивтерді анықтау
• мақсат қою
• индивидуалды даму траекториясының мазмұнын талдау
• технологиялық құралдарды анықтау
• оқушыларды диагностикалық қолдау бағытын анықтау
• мақсатқа жетуді қамтамасыз етуші жағдайды анықтау
• нәтижелерді талдау және түзету

 

• Білім берудегі схемалық көрініс нұсқасы

 

 

 

Өзін өзі  анықтаудағы қажеттіліктер және  жеке тұлға дамуы 

 

 

1

 

 

Педагогтармен   субъект-субъект қарым қатынасын  қажеттіліктері 

 

 

 

2

 

Қоршаған ортамен  позитивті өзаралық қарым қатынасының  қажеттіліктері

 

 

 

3

 

Психологиялық  оқыту, кеңес беру,

түзету жұмыстарының  қажеттіліктері.

 

8

 

 

 

Оқушының субъектісін  қамтамасыз ететін білім беру  ортасы

 

 

Кушті және әлсіз  жақтарын

Анықтау, өзін өзі  тану мүмкіндіктері 

 

4

 

 

Негізгі  құзыреттіліктерді  мүмкіндіктерін меңгеру 

 

 

7

 

Өзінің қабілеттерін  ашу мүмкіндіктері 

 

 

 

6

 

Педагогтан көмек  алу мүмкіндіктері арқылы жеке  даму траекториясын 

 

 

5

 

1

 

6